{"id":11029,"date":"2011-02-13T15:10:06","date_gmt":"2011-02-13T14:10:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/?p=11029"},"modified":"2011-02-13T16:33:48","modified_gmt":"2011-02-13T15:33:48","slug":"nr-38-2011","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/2011\/02\/13\/nr-38-2011\/","title":{"rendered":"Nr 38 2011"},"content":{"rendered":"<h2>Nordamerikanebulosan i infrar\u00f6tt<\/h2>\n<p style=\"text-align: left;\">NASA:s <a href=\"http:\/\/www.nasa.gov\/mission_pages\/spitzer\/multimedia\/pia13844.html .\" target=\"_self\">Spitzer-teleskopsatellit jobbar i IR och kom h\u00e4rom dan med en n\u00e4rbild av Nordamerikanebulosan (NGC 7000) i Svanens stj\u00e4rnbild, en bild som definitivt inte liknar&#8230; Nordamerikanebulosan<\/a>.\u00a0 Det som vi i visuellt tycker ser ut som den amerikanska kontinenten f\u00f6rsvinner helt i infrar\u00f6tt, d\u00e5 vi i st\u00e4llet ser gasmoln och unga stj\u00e4rnor och stj\u00e4rnor i vardande.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Alla stadier upp till &#8220;ton\u00e5ren&#8221; tycks finnas representerade h\u00e4r.<\/p>\n<figure id=\"attachment_11034\" aria-describedby=\"caption-attachment-11034\" style=\"width: 560px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/110211184039-large.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-11034\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/110211184039-large.jpg\" alt=\"\" width=\"560\" height=\"420\" srcset=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/110211184039-large.jpg 800w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/110211184039-large-300x225.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 560px) 100vw, 560px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-11034\" class=\"wp-caption-text\">Nebulosan k\u00e4nns inte igen i infrar\u00f6tt. Fotocredit: NASA\/JPL-Caltech<\/figcaption><\/figure>\n<p style=\"text-align: left;\">\n<p>Jag \u00e4r lite less p\u00e5 uttryck som\u00a0 stj\u00e4rn-BB eller\u00a0 stj\u00e4rn-KK eller stj\u00e4rnkrubba eller stj\u00e4rndagis, men h\u00e4r f\u00f6rekommer helt klart en massa nyskapande av himlakroppar.<\/p>\n<p>Ett litet krux f\u00f6r forskarna \u00e4r att sortera bort \u00e4ldre stj\u00e4rnor som  ligger\u00a0 i riktning mot nebulosan, men det tycks inte vara n\u00e5got st\u00f6rre  problem.<\/p>\n<p>N\u00e5nstans i nebulosat\u00f6cknet d\u00f6ljer sig f\u00f6rresten en krets unga massiva  heta stj\u00e4rnor, som h\u00e5ller ljusshowen ig\u00e5ng. Dessa ligger bakom  d\u00e4r &#8220;Mexikanska golfen&#8221; syns i den visuella delen av spektrumet.<\/p>\n<p>Avst\u00e5ndet till nebulosan \u00e4r fortfarande inte 100-procentigt klarlagt men anses ligga n\u00e5nstans runt 1800 ljus\u00e5r.<\/p>\n<p>Om Spitzer-projektet och<a href=\"visit%20http:\/\/spitzer.caltech.edu\/\" target=\"_self\"> de problem man har (haft) med bl a kylning av vitala delar kan l\u00e4sas h\u00e4r. <\/a><\/p>\n<p><strong>Luisa Rebull <\/strong>heter NASA-forskaren vid Caltech\u00a0 som lett NGC7000- jobbet och som hittat mer \u00e4n 2000 nya stj\u00e4rnor h\u00e4r &#8211; j\u00e4mf\u00f6rt med de 200 vi k\u00e4nde till innan.<a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/luisarebullsmall.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-11039\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/luisarebullsmall.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"274\" \/><\/a><\/p>\n<p>Rebull ber\u00e4ttar p\u00e5 Spitzer-sajten om sin forskning och sin uppv\u00e4xt i Washington D.C., hon \u00e4r f\u00f6dd efter Apollo 11:s m\u00e5nlandning och \u00e4lskade att bes\u00f6ka Smithsonian-museet som liten. Hon ber\u00e4ttar hur hon retades p\u00e5 julfester f\u00f6r att hon i st\u00e4llet f\u00f6r att ta med sig och leka med dockor f\u00f6redrog Lego-leksaker!!!!<\/p>\n<p>I dag \u00e4r en av Rebulls specialiteter stj\u00e4rnrotationer.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><strong>PS.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Svanen-nebulosan &#8211; fyra ggr st\u00f6rre \u00e4n fullm\u00e5nen p\u00e5 himlavalvet &#8211; uppt\u00e4cktes p\u00e5 sin tid av William Herschel\u00a0 och fick sitt namn d\u00e5 den fotograferades p\u00e5 1800-talet. En av dem som pl\u00e5tade nebulosan i all dess prakt var <strong>E E Barnard <\/strong>(os\u00e4kert exakt n\u00e4r bilden nedan dokumenterades och med vilket instrument):<a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/namerican2.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-11038\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/namerican2.jpg\" alt=\"\" width=\"571\" height=\"545\" srcset=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/namerican2.jpg 793w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/namerican2-300x286.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 571px) 100vw, 571px\" \/><\/a><\/p>\n<h2>G\u00f6teborg h\u00e4lsar oss v\u00e4lkomna i h\u00f6st<\/h2>\n<p><a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/goteborg.gif\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-11050\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/goteborg.gif\" alt=\"\" width=\"78\" height=\"87\" \/><\/a>Vi hade i g\u00e5r l\u00f6rdag redaktionsr\u00e5dsm\u00f6te i G\u00f6teborg f\u00f6r <em>Popul\u00e4r Astronomi<\/em> och d\u00e5 fick jag av<strong> Cathy Horellou<\/strong> och <strong>Robert Cumming<\/strong> veta att astronomidagarna i \u00e5r \u00e4r f\u00f6rlagda till G\u00f6teborg och\u00a0 Chalmers.<\/p>\n<p>I \u00e5r blir det tre dagars fest, glam, Onsala-utflykt och tung astroinfo 29 september-1 oktober (= torsdag-fredag-l\u00f6rdag).<\/p>\n<h2>Mer oro i Krabbnebulosan &#8211; och Cygnus-X3<\/h2>\n<p><a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/heic0515a.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-11040\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/heic0515a.jpg\" alt=\"\" width=\"107\" height=\"107\" srcset=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/heic0515a.jpg 320w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/heic0515a-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/heic0515a-300x300.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 107px) 100vw, 107px\" \/><\/a>Nu kommer ytterligare info om Krabbnebulosan (se blogg nr 32 2011): Observationer i gammaspektrumet avsl\u00f6jade i september ett utbrott, en sorts &#8220;flare&#8221; som bara kan \u00e4lskas av relativistiskt skolade stj\u00e4rnforskare.<a href=\"http:\/\/agile.asdc.asi.it\/topresults.html\" target=\"_self\"> Italienarnas AGILE-satellit stod f\u00f6r huvuduppt\u00e4ckten,<\/a> men \u00e4ven Chandra X-ray har st\u00f6ttat upp iakttagelsen.<\/p>\n<p>Det forskarna misst\u00e4nker ligger bakom utbrottet (som bara kunnat ses i gammadelen och lokaliserat till ett pytteomr\u00e5de p\u00e5 1 b\u00e5gsekund)\u00a0 \u00e4r v\u00e4xelverkan mellan en jet fr\u00e5n Krabbans pulsar och den omgivande hypermagnetiska materien.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">I oktober 2007 och februari 2008 noterades liknande flareutbrott.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">S\u00e5 sent som 7-8 februari i \u00e5r dokumenterade AGILE \u00e4ven gammautbrott i Cygnys-X3, som misst\u00e4nks f\u00f6r en massa utmanande saker som inte st\u00e5r i l\u00e4rob\u00f6ckerna: Den \u00e4r en k\u00e4lla f\u00f6r kosmisk str\u00e5lning, den beskrivs ibland som ett bin\u00e4rt system, som en mikrokvasar, kanske utg\u00f6rs gammalk\u00e4llan av en stj\u00e4rna best\u00e5ende av kvarkar (steget under neutronstj\u00e4rna)&#8230; gissningarna \u00e4r legio.\u00a0 Mystiskt \u00e4r fenomenet i alla h\u00e4ndelser.<a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/20110208CYGX3.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-11041\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/20110208CYGX3.jpg\" alt=\"\" width=\"552\" height=\"316\" srcset=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/20110208CYGX3.jpg 1276w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/20110208CYGX3-300x171.jpg 300w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2011\/02\/20110208CYGX3-1024x585.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 552px) 100vw, 552px\" \/><\/a><\/p>\n<p>AGILE \u00e4r akronym f\u00f6r <span style=\"text-decoration: underline;\">Astro-rivelatore Gamma a Immagini LEggero.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nordamerikanebulosan i infrar\u00f6tt NASA:s Spitzer-teleskopsatellit jobbar i IR och kom h\u00e4rom dan med en n\u00e4rbild av Nordamerikanebulosan (NGC 7000) i Svanens stj\u00e4rnbild, en bild som definitivt inte liknar&#8230; Nordamerikanebulosan.\u00a0 Det som vi i visuellt tycker ser ut som den amerikanska kontinenten f\u00f6rsvinner helt i infrar\u00f6tt, d\u00e5 vi i st\u00e4llet ser gasmoln och unga stj\u00e4rnor och&hellip;&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/2011\/02\/13\/nr-38-2011\/\" rel=\"bookmark\">L\u00e4s mer &raquo;<span class=\"screen-reader-text\">Nr 38 2011<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"initial","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11029"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11029"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11029\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11045,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11029\/revisions\/11045"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}