{"id":28515,"date":"2012-03-13T21:21:49","date_gmt":"2012-03-13T20:21:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/?p=28515"},"modified":"2012-03-13T21:21:49","modified_gmt":"2012-03-13T20:21:49","slug":"nr-55-2012","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/2012\/03\/13\/nr-55-2012\/","title":{"rendered":"Nr 55 2012"},"content":{"rendered":"<h2>Ny rest efter supernova hittad i Vintergatan<\/h2>\n<p>Det h\u00e4nder inte varje dag att astronomerna uppt\u00e4cker en ny SNR, det vill s\u00e4ga en ny supernovarest i v\u00e5r hemmagalax Vintergatan &#8211; men nu har det skett.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.astronomerstelegram.org\/?read=3963\">P\u00e5 proffsens Astronomers Telegram rapporteras <\/a>om att SWIFT, som \u00e4r NASA:s r\u00f6ntgenjagande rymdteleskop,\u00a0 i sj\u00e4lva vintergatsplanet &#8211; logiskt! &#8211; hittat den (b\u00e4st att s\u00e4ga) &#8220;misst\u00e4nkta&#8221; r\u00f6ntgenstr\u00e5lande askan efter en stj\u00e4rnsm\u00e4ll med 100 b\u00e5gsekunders utbredning.<\/p>\n<p>N\u00e4r forskarna i teamet, som kallas <span style=\"text-decoration: underline;\">SGPS = Swift galactic plane survey team<\/span>,\u00a0 synat arkivmaterial har de funnit en radiok\u00e4lla med samma koordinater.<\/p>\n<p>Forskarna \u00e4r s\u00e5 s\u00e4kra p\u00e5 sina studier att de nu klassar uppt\u00e4ckten som en \u00e4kta SNR, med katalogbeteckningen <span style=\"text-decoration: underline;\">Swift J134745.7-621411.<\/span><\/p>\n<p>Detta \u00e4r den andra uppt\u00e4ckten genom SGPS-teamets kartl\u00e4ggning.<\/p>\n<p>S\u00e5 h\u00e4r ser uppt\u00e4ckten ut i diverse v\u00e5gl\u00e4ngder:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/sj1347_multiband.png\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-28524\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/sj1347_multiband-1024x635.png\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"279\" srcset=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/sj1347_multiband-1024x635.png 1024w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/sj1347_multiband-300x186.png 300w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/sj1347_multiband.png 1343w\" sizes=\"(max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/a><\/p>\n<div id=\"subjects\">\n<p class=\"subjects\">Hur l\u00e5ngt bort supernovaresten ligger, vet jag inte just nu.\u00a0 Men jag vet att r\u00f6ntgenk\u00e4llan d\u00e4r ute fotades 30 oktober i fjor, 2011.<\/p>\n<h2>Molnigt \u00f6ver Finland<\/h2>\n<p class=\"subjects\">Det v\u00e4cker f\u00f6rv\u00e5ning p\u00e5 sina h\u00e5ll att finska astronomer inte \u00e4r n\u00f6jda med observationsf\u00f6rh\u00e5llandena hemmavid utan s\u00f6ker sig utomlands. Turku\/\u00c5bo erbjuder kanske inte de b\u00e4sta f\u00f6ruts\u00e4ttningarna, <a href=\"http:\/\/www.hs.fi\/english\/article\/Finland+is+too+small+for+some+astronomer+left+home+for+better+observing+sites+abroad\/1329103609292\">varf\u00f6r astronomen <strong>Sami-Matias Niemi <\/strong>f\u00e5r f\u00f6rklara sig f\u00f6r <em>Helsingin Sanomat<\/em>.<\/a><\/p>\n<p class=\"subjects\">I Turku\/\u00c5bo \u00e4r det stj\u00e4rnklart 20-50 n\u00e4tter om \u00e5ret, i Chile, p\u00e5 Hawaii och p\u00e5 Kanarieholmarna pratar vi om 300+.<\/p>\n<p class=\"subjects\">Artikeln i \u00f6vrigt handlar om varf\u00f6r det \u00e4r tufft f\u00f6r forskare \u00f6verhuvud taget\u00a0 att jobba i Finland.<\/p>\n<h2>Betelgeuse stal inte showen, men n\u00e4stan&#8230;<\/h2>\n<p>Det fanns ett par stj\u00e4rnor som under<strong> Peter Lindes et al:s<\/strong> realityshow ig\u00e5r kv\u00e4ll (12.3) p\u00e5 Tycho Brahe-observatoriet fick st\u00f6rre uppm\u00e4rksamhet \u00e4n andra i samband med Jupiter\/Venus-tango (som forts\u00e4tter i kv\u00e4ll, fantastiskt!)\u00a0 och det var Polstj\u00e4rnan, Sirius och &#8211; Betelgeuse i Orion, allts\u00e5 Alfa Orionis.<\/p>\n<p>Orions egen &#8220;alfa-hanne&#8221; \u00e4r en fantastisk stj\u00e4rnskapelse. Denna r\u00f6da superj\u00e4tte skullle, om vi f\u00f6rla den till solern, sluka \u00e4ven jordens, Mars och Jupiters banor &#8211; s\u00e5 stor \u00e4r denna GIGANT. Jorden skulle finnas l\u00e5ngt inne i stj\u00e4rnans atmosf\u00e4r, om detta \u00f6verhuvud taget var m\u00f6jligt.<\/p>\n<p>Enegeriutstr\u00e5lningen \u00e4r kort och gott enorm, trots den l\u00e5ga yttempen (drygt 3000<sup>o <\/sup>, d\u00e4rav stj\u00e4rnans r\u00f6da kul\u00f6r) och f\u00f6rr eller&#8230; f\u00f6rr! &#8211; kommer Betelgeuse att braka samman under sin egen tyngd och v\u00e4ldighet och brisera som en supernova av klassen Typ II.<\/p>\n<p>V\u00e5r europeiska astronomiorganisation ESO och dess VLT-teleskop har studerat Betelegeuse och funnit att &#8220;hen&#8221; vr\u00e4ker ut enorma m\u00e4ngder gas i rymden.<\/p>\n<p>En ESO-konstn\u00e4r gav oss f\u00f6r en tid sen denna bild av den fenomenala stj\u00e4rnan och dess gasutbl\u00e5s:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/eso0927a2.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-28557\" title=\"Ill: ESO\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/eso0927a2-300x122.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"122\" srcset=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/eso0927a2-300x122.jpg 300w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/eso0927a2.jpg 733w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<h2>Kosmiskt exlibris<\/h2>\n<p class=\"subjects\">Det \u00e4r <strong>Calle Erlandsson<\/strong>, schackspelande astronomi\/astronom-v\u00e4n\/profil i Lund, som hittat detta exlibiris fr\u00e5n schackspelaren <strong>Franc Berhtold<\/strong>.<\/p>\n<p class=\"subjects\">Den som l\u00f6ser\u00a0 rebusen f\u00f6rst av alla f\u00e5r med mig att g\u00f6ra.<\/p>\n<p class=\"subjects\"><a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Berhtold_Franc.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-28531\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Berhtold_Franc.jpg\" alt=\"\" width=\"439\" height=\"352\" srcset=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Berhtold_Franc.jpg 439w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Berhtold_Franc-300x240.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 439px) 100vw, 439px\" \/><\/a><\/p>\n<h2>Ranelid vs deGrasse Tyson<\/h2>\n<p class=\"subjects\"><a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/stock-photo-red-box-glove-on-bright-background-62303377.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"213\" class=\"alignleft size-medium wp-image-28538\" style=\"width: 66px; height: 47px;\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/stock-photo-red-box-glove-on-bright-background-62303377-300x213.jpg\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/stock-photo-red-box-glove-on-bright-background-62303377-300x213.jpg 300w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/stock-photo-red-box-glove-on-bright-background-62303377.jpg 450w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><strong>Bertil Falk<\/strong> har hittat en sajt i vilken astronomen\/planetariechefen i New York (Hayden Planetarium)\u00a0 <strong>Neil deGrass Tyson<\/strong> s\u00e4ger f\u00f6ljande:<\/p>\n<p class=\"subjects\">&#8211; Many people feel small because they&#8217;re small and the universe is big, but I feel big.<\/p>\n<p class=\"subjects\"><strong>Bj\u00f6rn Ranelid<\/strong> p\u00e5minner i en j\u00e4mf\u00f6relse om en&#8230; vit dv\u00e4rg?<\/p>\n<h2>Tack f\u00f6r i kv\u00e4ll&#8230;<\/h2>\n<p class=\"subjects\">.. nu vill jag se kl 21 kindpussande Juppe och Vennie dippa ner i Sveriges och Danmarks Medelhav, \u00d6resund. N\u00e4r Vennie f\u00f6ddes s\u00e5g det ut s\u00e5 h\u00e4r enligt <strong>Sandro Bottecelli <\/strong>&#8211; bildbeviset h\u00e4nger i ett litet rum p\u00e5 Uffizierna i Firenze:<\/p>\n<p class=\"subjects\"><a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/botticellibirthvenussmal.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-28552\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/botticellibirthvenussmal-300x190.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"190\" srcset=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/botticellibirthvenussmal-300x190.jpg 300w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/botticellibirthvenussmal.jpg 666w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"subjects\">\n<p class=\"subjects\">\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ny rest efter supernova hittad i Vintergatan Det h\u00e4nder inte varje dag att astronomerna uppt\u00e4cker en ny SNR, det vill s\u00e4ga en ny supernovarest i v\u00e5r hemmagalax Vintergatan &#8211; men nu har det skett. P\u00e5 proffsens Astronomers Telegram rapporteras om att SWIFT, som \u00e4r NASA:s r\u00f6ntgenjagande rymdteleskop,\u00a0 i sj\u00e4lva vintergatsplanet &#8211; logiskt! &#8211; hittat den&hellip;&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/2012\/03\/13\/nr-55-2012\/\" rel=\"bookmark\">L\u00e4s mer &raquo;<span class=\"screen-reader-text\">Nr 55 2012<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"initial","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28515"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28515"}],"version-history":[{"count":37,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28515\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28563,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28515\/revisions\/28563"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28515"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28515"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28515"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}