{"id":83092,"date":"2020-02-15T21:01:41","date_gmt":"2020-02-15T20:01:41","guid":{"rendered":"http:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/?p=83092"},"modified":"2020-02-15T21:17:06","modified_gmt":"2020-02-15T20:17:06","slug":"nr-12-2020","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/2020\/02\/15\/nr-12-2020\/","title":{"rendered":"Nr 12 2020"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Den deformerade Betelgeuse<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Senaste nytt om Betelgeuse: Den r\u00f6da j\u00e4ttestj\u00e4rnan har kraftigt f\u00f6r\u00e4ndrats, vilket f\u00f6rklarar ljusminskningen sedd fr\u00e5n oss jordbor.<\/p>\n\n\n\n<p>Betelgeuse har hittills, <a href=\"https:\/\/www.eso.org\/public\/unitedkingdom\/news\/eso2003\/?lang\">ber\u00e4ttar ett ESO-mess,<\/a> f\u00f6rlorat 36 procent av sitt ljus j\u00e4mf\u00f6rt med normall\u00e4get (vad det nu \u00e4r). Med hj\u00e4lp av j\u00e4ttemaskinen Very Large Telescope med specialinstrumentering har ESO-astronomerna f\u00e5ngat in det aktuella skeendet. <\/p>\n\n\n\n<p>Stj\u00e4rnan tycks ha deformerats under processen, och tv\u00e5 hypotester har lyfts fram: Att yttemperaturen sjunker till f\u00f6ljd av &#8220;exceptional stellar activity&#8221; eller att stoft, damm,&nbsp;sl\u00e4ngts ut fr\u00e5n stj\u00e4rnan mot oss.<\/p>\n\n\n\n<p>Sp\u00e4nnande \u00e4r det, \u00e4ven om ESO-astronomerna ber oss&nbsp; d\u00e4mpa supernova-spekulationerna en smula. Tids nog spr\u00e4ngs Betelgeuse, men det kan ta hundratusentals \u00e5r.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<figure id=\"attachment_83096\" aria-describedby=\"caption-attachment-83096\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/?attachment_id=83096\" rel=\"attachment wp-att-83096\"><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-83096\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/eso2003a2-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/eso2003a2-300x300.jpg 300w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/eso2003a2-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/eso2003a2-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/eso2003a2-768x768.jpg 768w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/eso2003a2-200x200.jpg 200w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/eso2003a2.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-83096\" class=\"wp-caption-text\">F\u00f6r\u00e4ndringen p\u00e5 Betelgeuse \u00e4r tydlig h\u00e4r p\u00e5 en dokumentation med hj\u00e4lp av instrumentet SPHERE p\u00e5 ESO:s Very Large Telescope. Bildk\u00e4lla: ESO\/M. Montarg\u00e8s et al.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n<figure id=\"attachment_83097\" aria-describedby=\"caption-attachment-83097\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/?attachment_id=83097\" rel=\"attachment wp-att-83097\"><img decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"150\" class=\"size-medium wp-image-83097\" alt=\"\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/eso2003c1-300x150.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/eso2003c1-300x150.jpg 300w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/eso2003c1-1024x512.jpg 1024w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/eso2003c1-768x384.jpg 768w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/eso2003c1-200x100.jpg 200w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/eso2003c1.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-83097\" class=\"wp-caption-text\"><em>Skillnaden mellan december 2019 och januari 2019. Bildk\u00e4lla: ESO\/M. Montarg\u00e8s et al.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<p><a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/?attachment_id=83098\" rel=\"attachment wp-att-83098\"><img decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"300\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-83098\" alt=\"\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/eso2003d1-300x300.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/eso2003d1-300x300.jpg 300w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/eso2003d1-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/eso2003d1-200x200.jpg 200w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/eso2003d1.jpg 700w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n\n\n<p><em>VISIR-instrumentet p\u00e5 VLT visar i infrar\u00f6tt det gigantiska stoftet\u00a0 runt Betelgeuse i december 2019.\u00a0Stj\u00e4rnan har maskats av optiska synbarhetssk\u00e4l &#8211; den lilla pricken i mitten \u00e4r Betelgeuses yta, som har en storlek ungef\u00e4r motsvarande Jupiters bana. Bildk\u00e4lla: ESO\/P. Kervella\/M. Montarg\u00e8s et al., Acknowledgement: Eric Pantin<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Den deformerade Betelgeuse Senaste nytt om Betelgeuse: Den r\u00f6da j\u00e4ttestj\u00e4rnan har kraftigt f\u00f6r\u00e4ndrats, vilket f\u00f6rklarar ljusminskningen sedd fr\u00e5n oss jordbor. Betelgeuse har hittills, ber\u00e4ttar ett ESO-mess, f\u00f6rlorat 36 procent av sitt ljus j\u00e4mf\u00f6rt med normall\u00e4get (vad det nu \u00e4r). Med hj\u00e4lp av j\u00e4ttemaskinen Very Large Telescope med specialinstrumentering har ESO-astronomerna f\u00e5ngat in det aktuella skeendet.&hellip;&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/2020\/02\/15\/nr-12-2020\/\" rel=\"bookmark\">L\u00e4s mer &raquo;<span class=\"screen-reader-text\">Nr 12 2020<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"initial","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83092"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=83092"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83092\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":83108,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83092\/revisions\/83108"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=83092"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=83092"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=83092"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}