{"id":84945,"date":"2020-07-24T16:07:00","date_gmt":"2020-07-24T15:07:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/?p=84945"},"modified":"2020-07-25T09:23:52","modified_gmt":"2020-07-25T08:23:52","slug":"nr-64-2020","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/2020\/07\/24\/nr-64-2020\/","title":{"rendered":"Nr 64 2020"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Upphittat: Supernova med efterf\u00f6ljande unik&nbsp;UV-flash<\/h2>\n\n\n\n<p>Det supernovajagande Zwickey-teamet med prof <strong>Jesper Sollerman<\/strong> som svensk teamleader har nu offentliggjort detaljerna kring <a href=\"https:\/\/iopscience.iop.org\/article\/10.3847\/1538-4357\/ab9e05\">en av de mera spektakul\u00e4ra sm\u00e4llarna:<\/a>&nbsp;F\u00f6rst en Typ 1a-explosion med en vit dv\u00e4rg som knallhatt, som sen f\u00f6ljdes timmarna efter av en UV-flash! Detta \u00e4r extremt s\u00e4llsynt i v\u00e5rt k\u00e4nda universum.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>* Bonus genom uppt\u00e4ckten<\/strong> \u00e4r att vi i ett huj f\u00e5r veta mer om hur det g\u00e5r till d\u00e4r ute, vad \u00e4r det som g\u00f6r att&nbsp; vita dv\u00e4rgar \u00f6verhuvud taget&nbsp;exploderar, hur den m\u00f6rka energin accelerar upp v\u00e5rt universums expansion och hur tunga metaller, t ex j\u00e4rn, bildas i universum.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>* Jesper Sollerman tipsar om<\/strong> <a href=\"https:\/\/news.northwestern.edu\/stories\/2020\/07\/spectacular-ultraviolet-flash-may-finally-explain-how-white-dwarfs-explode\">en fyllig popul\u00e4rvetenskaplig rapport \u00e5tergiven&nbsp; p\u00e5 Northwestern Universitys hemsida<\/a>:<br><strong>* Denna supernova uppt\u00e4cktes <\/strong>i december i fjor genom Zwicky Transient Facility i Californien, Palomar Mountains rentav, och forskarna fick fatt i supernovan SN2019yvq ett dygn efter explosionen i en galax 140 miljoner ljus\u00e5r bort i Drakens stj\u00e4rnbild.<br>* <strong>Genom &nbsp;NASA\u2019s Neil Gehrels Swift Observatory<\/strong> fick astronomerna grepp om fenomenet i UV- och r\u00f6ntgenomr\u00e5dena av spektrumet.&nbsp;D\u00e5 uppt\u00e4cktes den unika UV-flashen (den utspanns \u00f6ver n\u00e5gra dagar) , som tillh\u00f6r de raraste av rara fenomen i kosmos &#8211; det \u00e4r i sj\u00e4lva verket bara andra g\u00e5ngen fenomenet har uppt\u00e4ckts.<\/p>\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/?attachment_id=84955\" rel=\"attachment wp-att-84955\"><img decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"169\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-84955\" alt=\"\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/miller-white-dwarf6401-300x169.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/miller-white-dwarf6401-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/miller-white-dwarf6401-200x113.jpg 200w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/miller-white-dwarf6401.jpg 640w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>En sammansatt bild av &nbsp;SN2019yvq (bl\u00e5 pricken) i den s\u00e5 kallade g\u00e4stgalaxen&nbsp; NGC 4441 (den gula fl\u00e4cken i mitten). Bildk\u00e4lla: : ZTF\/Northwestern\/Caltech<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>* Astrofysiskt \u00e4r det en <\/strong>sp\u00e4nnande utmaning f\u00f6r astronomerna att reda ut exakt vad som ligger bakom. UV-flashar har med v\u00e5ldsamma temperaturer att g\u00f6ra och kompakta vita dv\u00e4rgar \u00e4r relativt &#8220;kalla&#8221; i sin milj\u00f6. S\u00e5 var emanerade UV-flashen ifr\u00e5n?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>* Fyra teorier \u00e4r i svang:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>* Den vita dv\u00e4rgen slukar material <\/strong>fr\u00e5n sin grannstj\u00e4rna, blir instabil och exploderar, det utsl\u00e4ngda gas\/stoft-materialet kolliderar med grannstj\u00e4rnan och vi f\u00e5r en UV-flash.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>* Extremt hett radioaktivt material<\/strong> i den vita dv\u00e4rgens k\u00e4rna blandas med dv\u00e4rgstj\u00e4rnans kyligare yttre lager, som hettas upp och ger oss en UV-flash.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>* Ett yttre lager av helium<\/strong> t\u00e4nder kolet inuti dv\u00e4rgen, orsakar en dubbelexplosion och en UV-flash.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>* Tv\u00e5 vita dv\u00e4rgar kraschar, <\/strong>explosionen som f\u00f6ljer skapar utkastad materia som kolliderar och skapar en UV-flash.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Ge oss ett \u00e5t, s\u00e4ger rapportens<\/strong> huvudansvarige <strong>Adam Miller,<\/strong> och vi l\u00f6ser g\u00e5tan.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">N\u00e4r s\u00e4ger vi adj\u00f6 till NEOWISE?<\/h2>\n\n\n\n<p>Loppet \u00e4r nog k\u00f6rt f\u00f6r den spektakul\u00e4ra NEOWISE-kometen, men \u00e4nnu kan vi se den och fotografera den. H\u00e4r kommer tv\u00e5 bildbevis h\u00e4rom natten fr\u00e5n ASTB:aren <strong>Mikael Bengtsson.<\/strong><br>&#8211; Fint med lite sk\u00e5despel p\u00e5 himlen i dessa tider, tycker Mikael.<\/p>\n\n\n\n<p>Medh\u00e5ll!<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/MB44388-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-84947\" srcset=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/MB44388-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/MB44388-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/MB44388-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/MB44388-200x133.jpg 200w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/MB44388-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/MB44388-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/?attachment_id=84959\" rel=\"attachment wp-att-84959\"><img decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-84959\" alt=\"\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/MB54558-300x200.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/MB54558-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/MB54558-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/MB54558-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/MB54558-200x133.jpg 200w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/MB54558-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/MB54558-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n\n\n<p>\u00c4ven om vi sett det mesta av det b\u00e4sta av kometen, s\u00e5 \u00e4r v\u00e5ra svenska kometfotografer flitigt i farten. <a href=\"http:\/\/astronet.se\/\">Kolla g\u00e4rna astronet.se.<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Jag \u00e4r en usel astrofotograf, jag har inte ens en systemkamera v\u00e4rd namnet, men uppt\u00e4cker ju samtidigt vilken enorm kvalitet det \u00e4r p\u00e5 m\u00e5nga kometbilder, \u00e4ven om de inte n\u00f6dv\u00e4ndigtvis kombineras med sofistikerade teleskoputrustningar. Detta skiljer oss fr\u00e5n tidigare kometpassager. N\u00e4r n\u00e4sta stora komet dyker upp har&nbsp;gemene man f\u00e5tt \u00e4nnu b\u00e4ttre kameror!<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Musks industrirobotar<\/h2>\n\n\n\n<p>Att vi lever i en ny tid inom rymdfarten bevisas f\u00f6r varje dag. Ta alla nya Mars-sonder som \u00e4r p\u00e5 v\u00e4g!<\/p>\n\n\n\n<p>Ett bra bevis p\u00e5 den nya tidens anda \u00e4r ett bildfynd av <strong>Lars Sj\u00f6str\u00f6m<\/strong>, som f\u00f6ljer Space X-\u00e4ventyren. H\u00e4r en bild av Musks raketindustrirobotar, som verkligen f\u00f6r tanken till det l\u00f6pande bandet.<\/p>\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/?attachment_id=84974\" rel=\"attachment wp-att-84974\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-84974\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/20200722_155648-3-300x200.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/20200722_155648-3-300x200.png 300w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/20200722_155648-3-1024x683.png 1024w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/20200722_155648-3-768x512.png 768w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/20200722_155648-3-200x133.png 200w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/20200722_155648-3-1536x1025.png 1536w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/20200722_155648-3.png 1592w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Upphittat: Supernova med efterf\u00f6ljande unik&nbsp;UV-flash Det supernovajagande Zwickey-teamet med prof Jesper Sollerman som svensk teamleader har nu offentliggjort detaljerna kring en av de mera spektakul\u00e4ra sm\u00e4llarna:&nbsp;F\u00f6rst en Typ 1a-explosion med en vit dv\u00e4rg som knallhatt, som sen f\u00f6ljdes timmarna efter av en UV-flash! Detta \u00e4r extremt s\u00e4llsynt i v\u00e5rt k\u00e4nda universum. * Bonus genom uppt\u00e4ckten&hellip;&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/2020\/07\/24\/nr-64-2020\/\" rel=\"bookmark\">L\u00e4s mer &raquo;<span class=\"screen-reader-text\">Nr 64 2020<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"initial","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84945"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=84945"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84945\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":84975,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/84945\/revisions\/84975"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=84945"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=84945"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=84945"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}