{"id":93689,"date":"2023-07-23T11:25:03","date_gmt":"2023-07-23T09:25:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/?p=93689"},"modified":"2023-07-23T15:04:41","modified_gmt":"2023-07-23T13:04:41","slug":"nr-54-2023","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/2023\/07\/23\/nr-54-2023\/","title":{"rendered":"Nr 54 2023"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Tellus och Neptunus sk\u00f6ter trafiken<\/h2>\n\n\n\n<p>Vicebloggaren <strong>Christian Vestergaard <\/strong>&#8211; W-bloggens sidekick sen starten 2010 &#8211; hade ett \u00e4rende till Lysekil, Bohusl\u00e4n. Den&nbsp;fullf\u00f6ljdes&nbsp;med&nbsp;en&nbsp;bl\u00e5lackad landsv\u00e4gsbuss.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Bussen&nbsp;stannade&nbsp;vid&nbsp;Sk\u00e5r&nbsp;(p\u00e5&nbsp;Boken\u00e4set),&nbsp;f\u00f6r&nbsp;vidare&nbsp;b\u00e5ttransport&nbsp;till Finnsbo p\u00e5 St\u00e5ngen\u00e4set, via Gullmarsfjorden. Detta med hj\u00e4lp av v\u00e4gf\u00e4rjorna M\/S Tellus och M\/S Neptunus. S\u00e5ledes &#8220;solsytematiska&#8221; namn!<br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-4.png\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-93701\" srcset=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-4.png 1024w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-4-300x200.png 300w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-4-768x512.png 768w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/image-4-930x620.png 930w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/DSC03338-scaled.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/DSC03338-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-93699\" srcset=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/DSC03338-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/DSC03338-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/DSC03338-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/DSC03338-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/DSC03338-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/DSC03338-930x620.jpg 930w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Senaste nytt fr\u00e5n Hubble och Webb<\/h2>\n\n\n\n<p>Rymdteleskopen jobbar 24 timmar om dygnet och levererar hela tiden spektakul\u00e4ra nyheter. <a href=\"https:\/\/esawebb.org\/news\/weic2317\/?lang\" title=\"\">Senast har Webb-teleskopet <\/a>f\u00e5tt korn p\u00e5 kolrika korn (&#8220;dust grains&#8221;) i ett omr\u00e5de av universum med r\u00f6df\u00f6rskjutningen ~ 7, vilket motsvarar ungef\u00e4r 1 miljard \u00e5r efter BB aka Big Bang (som ju varken var &#8220;Big&#8221; eller en &#8220;Bang&#8221;).<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c4ven Hubble, som ju detroniserats av Webb-maskineriet, \u00e4r i farten och teamet bakom har nyligen sl\u00e4ppt  <a href=\"https:\/\/esahubble.org\/news\/heic2307\/?lang\" title=\"\">ytterligare bildmaterial<\/a> fr\u00e5n krocken n\u00e4r NASA:s DART (Double Asteroid Redirection Test) kraschade mot asteroiden Dimporphus f\u00f6r att visa att det g\u00e5r att flytta en asteorid ur dess bana. En massa rymdstenar i storleken 1-6,7meter vr\u00e4ktes ut i rymden och detta sm\u00e5krafs har Hubble identifierat. Stenarna har en hastighet p\u00e5 1 km\/h.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/heic2307b.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"700\" height=\"622\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/heic2307b.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-93708\" srcset=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/heic2307b.jpg 700w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/heic2307b-300x267.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Bildk\u00e4lla: <em>NASA, ESA, D. Jewitt (UCLA)<\/em><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Oppenheimer-filmen har haft premi\u00e4r<\/h2>\n\n\n\n<p>Vi  \u00e4r n\u00e5gra i communityn som g\u00e4rna ocks\u00e5 g\u00e5r p\u00e5 bio, ig\u00e5r  l\u00f6rdag (21.7) var  det stor 70 mm-premi\u00e4r p\u00e5 Royal i Malm\u00f6. P\u00e5 plats W-bloggen och <strong>Peter Linde, <\/strong>ASTB\/SAS-ordf\u00f6rande. Vi var n\u00f6jda men inte j\u00e4tten\u00f6jda!<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<div class=\"nv-iframe-embed\"><iframe title=\"Oppenheimer | New Trailer\" width=\"1200\" height=\"675\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/uYPbbksJxIg?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" allowfullscreen><\/iframe><\/div>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>Filmen bygger p\u00e5 tegelstensbiografin, Pulitzervinnarna<strong> Kai Bird<\/strong>s och <strong>Martin J Sherwins<\/strong> bok <em>American Prometheus: The Triumph and Tragedy of J Robert Oppenheimer.<\/em> <\/p>\n\n\n\n<p>I boken skildras &#8211; som i filmen &#8211; Oppenheimers och en kollegas f\u00f6rsta ber\u00e4kningar av hur svarta h\u00e5l egentligen ser ut och fungerar, ett omr\u00e5de Oppeinheimer m\u00e4rkligt nog \u00f6vergav. Temat diskuteras \u00e4ven i <em>Scientific Americans <\/em>veckobilaga &#8220;The Week in Science&#8221;, tipsar <strong>Carl-Olof B\u00f6rjeson.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Storyn om Oppenheimer och svarta h\u00e5l-fysiken diskuteras n\u00e4rmare <a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/?s=Oppenheimer\" title=\"\">h\u00e4r i i W-bloggen nr 96 2022.<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">J\u00e4ttebyggen d\u00e4r och h\u00e4r&#8230;.<\/h2>\n\n\n\n<p>P\u00e5 v\u00e5rt sameuropeiska sydobservatorium h\u00e5ller bygget av <a href=\"https:\/\/www.eso.org\/public\/news\/eso2310\/\" title=\"\">v\u00e4rldens st\u00f6rsta jordbaserade teleskop med dith\u00f6rande kupol p\u00e5 att uppf\u00f6ras.<\/a>  Extremely Large Telescope ligger p\u00e5 Cerro Armazones i Chiles Atacama\u00f6ken. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/eso2310a.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"686\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/eso2310a-1024x686.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-93705\" srcset=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/eso2310a-1024x686.jpg 1024w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/eso2310a-300x201.jpg 300w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/eso2310a-768x515.jpg 768w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/eso2310a.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Vi \u00e4r inte s\u00e4mre p\u00e5 hemmaplan. I h\u00f6st firar vi Tycho Brahe-observatoriets femtio\u00e5rsjubileum samtidigt som v\u00e5r egen 40-centimeters bamse invigs. Teleskopet kallas mycket sk\u00e5nskt f\u00f6r Finn efter den mytologiske j\u00e4tten.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Upphittat: Tv\u00e5 exoplaneter i samma bana<\/h2>\n\n\n\n<p>Med hj\u00e4lp av Atacama Large Millimeter\/submillimeter Array (ALMA) har astronomer m\u00f6jligen hittat ett \u201csyskon\u201d till en planet som kretsar kring en avl\u00e4gsen stj\u00e4rna. Forskarna har identifierat ett moln med material som eventuellt delar samma bana som planeten och som kan vara byggmaterial till en ny planet eller resterna kring en planet som redan bildats. Om denna uppt\u00e4ckt bekr\u00e4ftas kan det vara det starkaste beviset hittills f\u00f6r att tv\u00e5 planeter kan dela samma bana.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; F\u00f6r tv\u00e5 \u00e5rtionden sedan kunde man teoretiskt visa att planeter med liknande massor kan dela samma omloppsbana kring sin moderstj\u00e4rna, s\u00e5 kallade trojanplaneter. Nu har vi f\u00f6r f\u00f6rsta g\u00e5ngen hittat indicier f\u00f6r att detta verkligen \u00e4r m\u00f6jligt\u201d s\u00e4ger <strong>Olga Balsalobre-Ruza,<\/strong> studerande vid Astrobiologicentret i Madrid, Spanien, som \u00e4r f\u00f6rstef\u00f6rfattare f\u00f6r den artikel som publicerats i <em>Astronomy &amp; Astrophysics.<\/em><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/eso2311a.jpg\"><img decoding=\"async\" width=\"733\" height=\"300\" src=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/eso2311a.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-93717\" srcset=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/eso2311a.jpg 733w, https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/eso2311a-300x123.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 733px) 100vw, 733px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Bildk\u00e4lla: <a href=\"https:\/\/www.eso.org\/public\/sweden\/news\/eso2311\/?lang\" title=\"\">ESO<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tellus och Neptunus sk\u00f6ter trafiken Vicebloggaren Christian Vestergaard &#8211; W-bloggens sidekick sen starten 2010 &#8211; hade ett \u00e4rende till Lysekil, Bohusl\u00e4n. Den&nbsp;fullf\u00f6ljdes&nbsp;med&nbsp;en&nbsp;bl\u00e5lackad landsv\u00e4gsbuss. &#8211; Bussen&nbsp;stannade&nbsp;vid&nbsp;Sk\u00e5r&nbsp;(p\u00e5&nbsp;Boken\u00e4set),&nbsp;f\u00f6r&nbsp;vidare&nbsp;b\u00e5ttransport&nbsp;till Finnsbo p\u00e5 St\u00e5ngen\u00e4set, via Gullmarsfjorden. Detta med hj\u00e4lp av v\u00e4gf\u00e4rjorna M\/S Tellus och M\/S Neptunus. S\u00e5ledes &#8220;solsytematiska&#8221; namn! Senaste nytt fr\u00e5n Hubble och Webb Rymdteleskopen jobbar 24 timmar om dygnet&hellip;&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/2023\/07\/23\/nr-54-2023\/\" rel=\"bookmark\">L\u00e4s mer &raquo;<span class=\"screen-reader-text\">Nr 54 2023<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"initial","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93689"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=93689"}],"version-history":[{"count":22,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93689\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93719,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93689\/revisions\/93719"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=93689"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=93689"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.astb.se\/cassiopeiabloggen\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=93689"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}